Jaarverslag  2015-2016

Stichting Duurzaam Meerssen.

 Inleiding.

Dit is het eerste jaarverslag van de Stichting Duurzaam Meerssen (SDM). De Stichting bestaat inmiddels 16 maanden, sinds september 2015.  Dit jaarverslag bestrijkt de periode vanaf de oprichting tot en met december 2016.

In deze periode heeft de Stichting een stevige start gemaakt. Ze is opgericht door het Platform Duurzaam Meerssen en de gemeente Meerssen om een verbindende rol te vervullen tussen organisaties die zich in Meerssen bezig houden met het versterken van duurzaamheid en de gemeentelijke overheid. Het is haar rol initiatieven te faciliteren en te versterken en de gemeente Meerssen te adviseren. Omdat zowel de maatschappelijke organisaties als de Gemeente zelf de oprichting van de stichting initieerden, had zij van meet af aan voldoende draagvlak om haar rol ook daadwerkelijk te kunnen vervullen.

In de regel werd er maandelijks een bestuursvergadering gehouden, en daartussendoor even zo vaak overleg gevoerd als dat nodig was om de voortgang van de activiteiten te bevorderen. Maandelijks zaten bestuursleden en de gemeente, in de persoon van de ambtenaar milieuzaken, rond de tafel. Dit overleg werd ook gebruikt om de maandelijkse vergaderingen van het Platform Duurzaam Meerssen voor te bereiden. Het is de taak van de Stichting dit overleg te organiseren en te faciliteren. Een aantal malen werd overleg gevoerd met de portefeuillehouder milieuzaken van het College van B&W. Dit om adviezen toe te lichten en de procesgang van zaken te bevorderen. Twee keer is de Stichting aan het woord geweest in de gemeenteraad. De eerste keer om zich te presenteren, de tweede keer om te bevorderen dat het budget op de gemeentebegroting, dat staat voor duurzaamheid, ook voor duurzaamheid ter beschikking te houden.

Bestuur.

Het bestuur startte met 3 bestuursleden. In de loop van 2016 kwam daar een bestuurslid bij. Het bestuur is per 31 december 2016 als volgt samengesteld.

Voorzitter: Herman Langenveld.

Secretaris: Guido Heijnen.

Penningmeester: Paul Elshout.

Communicatie: Mechteld Schiffers.

Denktank.

Om de inhoud van het denken over duurzaamheid te verdiepen, en om mensen die zich voor duurzaamheid interesseren maar niet voor organiseren, te betrekken, heeft de stichting een zogenoemde Denktank opgericht. Leden van deze Denktank zijn voornamelijk aangezocht vanwege hun deskundigheid die zij meestal vanuit hun beroep verwierven. Het gaat daarbij om beroepen als bioloog, diergeneeskundige, bedrijfskundige, socioloog, econoom, arts, jurist enzovoort.

Een kleine groep komt per kwartaal bijeen en bespreekt thema’s voor, de volledige groep komt eenmaal per half jaar bijeen. De eerste bijeenkomst werd gehouden op 21 juni en was bedoeld om kennis te maken en de doelstelling van de groep verder uit te werken. De bijeenkomst van 19 december ging over luchtverontreiniging. Deze bijeenkomst was mede aanleiding voor een bijeenkomst van de buurtnetwerken in Meerssen over  luchtverontreiniging en het daaropvolgend formuleren van de Zienswijze van de gemeenteraad van Meerssen over de uitbreiding van het vliegveld Maastricht – Aken.

Website.

De website van de stichting, stichtingduurzaammeerssen.nl, is sinds begin 2016 in de lucht. Deze is tot nu toe slechts summier van content voorzien. Reden daarvan is uitsluitend het gebrek aan mankracht. Het bedrijf 360 Graden Groen heeft in het kader van de duurzaamheidsdag 2016 en het project Groene Helden van de Provincie Limburg in kaart gebracht waar deze zogenoemde groene helden in Meerssen te vinden zijn. Zo is een beeld ontstaan over de mate waarin inwoners van Meerssen hun bijdrage leveren aan de verduurzaming van hun gemeente. Met het intreden van Mechteld Schiffers in het bestuur, hoopt de stichting nu over de mankracht te beschikken om de informatie op de website naar behoren op te kunnen vullen.

Duurzaam Door.

De Provincie Limburg ontwikkelde het project Duurzaam Door. Het gaat daarbij om het realiseren van Duurzaamheidsknoopunten. Deze knooppunten moeten de aanzet zijn voor het vormen van netwerken bestaande uit een brede groep van organisaties die zich bezig houden met duurzaamheid. De knooppunten fungeren daarbij als coördinator en aanjager van leerprocessen. De stichting Duurzaam Meerssen vormt, in dit kader, in Meerssen het knooppunt van de organisaties die zich grotendeels georganiseerd hebben in het Platform Duurzaam Meerssen. De Provincie heeft de aanvraag van de Stichting Duurzaam Meerssen voor een subsidie conform deze regeling gehonoreerd voor de periode juni 2016 t/m mei 2017.

 Adviezen aan Gemeente

 SDM heeft in haar uitgangspunten staan dat ze gevraagd en ongevraagd adviezen aan de Gemeente geeft over zaken die betrekking hebben op duurzaamheid. SDM stelt daarbij voorop dat de kwaliteit van deze (re)actie altijd maximaal moet zijn. Dat betekent niet dat SDM de wijsheid in pacht heeft, maar dat we wel een goed gemotiveerd inhoudelijk document willen opstellen zodat duidelijk is waarom SDM dit standpunt inneemt. Daartoe hebben we de hulp van de denktank georganiseerd. Als de denktank wordt ingezet dan wordt dit altijd in het document vermeld.

De ervaring in het eerste jaar zijn positief. Er wordt met waardering op de inspanning van SDM gereageerd en in alle gevallen is er tot nog toe positief gereageerd op ons advies. Dat wil zeggen; de Gemeente heeft de adviezen overgenomen .

  • evaluatie mobiliteitsplan.

Gemeente Meerssen heeft in oktober 2015 SDM om een reactie gevraagd op het evaluatierapport Verduurzamen Mobiliteit  Meerssen. Aangezien dit de eerste keer was dat er een dergelijk verzoek gedaan werd, hebben wij (SDM) in onze reactie enkele vragen gesteld aan de Gemeente omtrent de procedure die we met elkaar afspreken. SDM heeft ook daar de eerste kaders gesteld waarbinnen zij denkt goed te kunnen functioneren.

Het evaluatie rapport is naar het Platform en de Denktank gestuurd met het verzoek om een reactie te geven. SDM heeft de reacties gebundeld en voorzien van commentaar en met aanbevelingen aan de gemeente gestuurd (22-11-2015).

  • Straatverlichting.

Meerssen is van plan haar straatverlichting te gaan vervangen. Het platform is hierover geïnformeerd en gevraagd om commentaar te leveren op de geplaatste lantarenpalen Tussen de Bruggen. Daarnaast is er een informatie bijeenkomst geweest waar SDM bij aanwezig geweest is en haar inbreng heeft gehad.

Meerssen wil graag aansluiten aan het plan DubbelDuurzaam. Dit plan is ontwikkeld door de gemeente Sittard-Geleen en wordt door de gemeente Meerssen uitbesteed aan Sittard-Geleen. Het plan DubbelDuurzaam is door SDM en haar denktank kritisch bekeken en van vragen en commentaar voorzien. De officiële reactie van SDM is in februari aan de Gemeente gezonden. In Maart 2016 is er een reactie ontvangen van de gemeente waarin antwoord werd gegeven op de gestelde vragen.

  • Kindcentrum

Meerssen heeft besloten om twee basisscholen samen te voegen en daarbij nieuwbouw te plegen. Nieuwbouw van scholen valt onder het zgn. Energie Akkoord om  energieneutraal en met een duurzaam binnenmilieu te bouwen. SDM heeft de Gemeente, ongevraagd, op deze feiten gewezen en ook de informatie gestuurd om in contact te komen met de organisatie die dit aspect als kerntaak heeft. SDM heeft de  contacten met Ruimte OK geïnitieerd en daarmee is de route naar een duurzame school ingeslagen. De gemeente heeft het advies opgevolgd en de contacten met deze organisatie zijn gelegd.

  • Centrumplan /Streetwise

Gemeente Meerssen wil graag een plan maken om het centrum van Meerssen interessant te houden voor winkeliers en zodoende het winkelend publiek in het centrum te houden. De Gemeente heeft hiervoor Streetwise ingehuurd en SDM verzocht om de kosten van de inzet van dit bedrijf, uit de Duurzaamheidreserves te betalen. SDM heeft de wethouder geadviseerd dit niet te doen omdat het plan van aanpak te weinig aanknopingspunten geeft om binnen de kaders, die SDM stelt, de aanpak te verantwoorden. De wethouder heeft het advies opgevolgd en de financiering anders geregeld.

 Reguliere activiteiten.

  • Platform Duurzaam Meerssen.

Er zijn vanaf september 2015 tot eind 2016  13 platform bijeenkomsten gehouden.

Alleen in de maanden augustus en in januari zijn er geen bijeenkomsten georganiseerd.  De agenda wordt samengesteld naar aanleiding van de discussie thema’s van het vorige Platform, inbreng vanuit de Stichting Duurzaam Meerssen (o.a. de projecten opgestart door SDM) en de Gemeente.  De bijeenkomsten worden gebruikt om ideeën uit te wisselen en de voortgang van projecten te bespreken.  Van elke bijeenkomst wordt uitgebreid verslag gemaakt dat verspreid wordt onder de deelnemers en een groot aantal belangstellenden.

Gemiddelde aantal deelnemers aan het platform is 8-10 personen.

Resultaten zijn onder andere :

  • het delen van informatie afkomstig van de gemeente.
  • het bespreken van de projecten opgestart door het Platform en SDM,
  • het bespreken van de activiteiten van SDM, o.a. de adviezen die gegeven worden,
  • de opstart van het project Steenbreek en de oproep via het platform voor assistentie bij dit project,
  • discussie en besluitvorming over invulling thema avonden,
  • de bekendmaking van nieuwe initiatieven,
  • reacties op het verslag over thema’s die besproken zijn.

 

  • Thema avonden.

In de afgelopen periode zijn er  3 thema avonden gehouden , Energie, plastic afval en Steenbreek,  en fondswerving.  De bijeenkomsten zijn inhoudelijk zeer goed beoordeeld door de deelnemers.

  • De energie avond, bezocht door 40 personen, heeft een zeer levendige discussie opgeleverd rondom het thema energie-coöperatie en de mogelijkheden van Postcode Roos energie opwekking. Ondanks de grote belangstelling en de levendige discussie heeft het niet tot een opstart van een nieuw initiatief geleid.
  • Plastic afval en Steenbreek was inhoudelijk zeer interessant maar was alleen bedoeld als het geven van informatie. Die doelstelling is gelukt. Helaas waren daar weinig belangstellenden (10).
  • De fondswerving avond, georganiseerd met MOS, was een groot succes. 18 organisaties waren vertegenwoordigd en hebben intensief samengewerkt om informatie uit te wisselen en van elkaar te leren hoe het beste fondswerving gedaan kon worden. Er is duidelijk behoefte om dit initiatief een vervolg te geven.
  • Een geplande thema avond over afvalverwerking van afval uit Meerssen is helaas uitgesteld vanwege het niet beschikbaar zijn van een spreker.
  • Duurzaamheidsdag : thema ontmoet en praat met vluchtelingen.

SDM heeft samen met het bestuur van MOS (Meerssen Ontwikkelingssamenwerking) een duurzaamheidsdag georganiseerd met als doel om mensen in Meerssen in contact te brengen met nieuwe bewoners uit andere culturen. Meerssenaren konden gedurende een wandeling door Meerssen met elkaar praten en gedachten uitwisselen. Een zeer geslaagd en hartverwarmend initiatief dat door alle deelnemers zeer positief is ontvangen. Meer begrip voor elkaars cultuur en gebruiken leidt tot meer begrip en een stabielere samenleving. SDM en MOS gaan hun samenwerking voortzetten in nieuwe projecten in 2017

  • Duurzaamheiddag/markt in Oktober

Zowel in 2015 en 2016 is rondom de dag van de duurzaamheid (10 oktober) een duurzaamheidmarkt georganiseerd.  In 2015 waren er 18 deelnemende partijen, in 2016 waren dat er 28.

Er is in 2016 meer werk gemaakt van de organisatie van de duurzaamheidsdag/markt. Gevolg hiervan is de grotere deelname van het aantal standhouders. In de evaluatie, die bij de deelnemers is gehouden, zijn zeer positieve reacties gekomen. Dat betekent ook dat er voldoende motivatie is om dit evenement door te zetten en verder uit te bouwen. Uit de interne evaluatie van het organiserend comité zijn belangrijke punten naar voren gekomen die, bij het vervolg in 2017, de basis zullen zijn van de organisatie van de DD in 2017.

  • Samenwerking MOS

`           Meerssen en Ontwikkelingssamenwerking vertegenwoordigt een groot aantal organisaties in Meerssen die allemaal op een of andere wijze bezig zijn met projecten buiten Nederland. SDM ziet de samenwerking met SDM als een belangrijk onderdeel omdat Duurzaamheid geen grenzen kent en, met de globalisering,  de invloed van onze levenswijze direct invloed uitoefent op derde wereld landen en ontheemden die in ons land een veilige haven zoeken.

 Projecten

  • Energiescan Heiveld.

In 2015 heeft een samenwerkingsverband van 5 clubs zich gemeld bij SDM met het verzoek om te helpen bij het verduurzamen van hun activiteiten/energieverbruik. Het gaat om de clubs : Golfclub, Tennisvereniging, Voetbalclub, Hockeyclub en  Scouting, allen gevestigd aan het Heiveld in Bunde.  De eerste stap om daar toe te komen was om een energiescan van de gebouwen te laten maken. SDM heeft een belangrijke coördinerende rol gespeeld  in dit proces vanaf de start tot de aanvraag voor de energie scan.  Het uiteindelijke rapport dat door de 5 clubs is gepresenteerd is met een positief advies naar de gemeente gegaan en heeft geleid tot het aangaan van inmiddels 2 scans en 2 opties.

 

SDM heeft zich op eigen initiatief bemoeid met het lostrekken van het project Biotuinen.  In het netwerk van SDM bleek dat er op verschillende plaatsen binnen de Gemeente gewerkt/gedacht werd aan het opzetten van groente tuinen/plukbossen/kruidengroenttuinen voor de horeca. SDM heeft met alle initiatiefnemers contact gehad om te vernemen waar de raakvlakken lagen en waar de projecten elkaar konden versterken. Gesprekken zijn gevoerd met de Gemeente (initiatiefnemer Biotuinen Meerssen-West), Hanneke Philipsen (trekker van het project Biotuinen Meerssen West, Gert Grooteboer-( Eigenaar restaurant Samsam) die in zijn eigen tuin een groentetuin wil aanleggen er een leer/werkproject van wil maken, René van Drunen ideeënmakelaar die een grootschalig project bedacht heeft met plukbossen, groenteproductie en verwerking om mensen die moeilijk plaatsbaar zijn een zinvolle werkplek te bieden. Kortom drie projecten met raakvlakken. SDM heeft met alle partijen meerdere malen gesproken en geprobeerd de initiatieven te ondersteunen.  het heeft niet geleid tot het verder brengen van de projecten omdat:

  1. a) Biotuinen-West gestrand is op te weinig progressie en verkeerde verwachtingen onderling (Gemeente versus Vrijwilligers). Op moment dat SDM contact kreeg, was de energie al uit het team en ondanks ons aanbod om een plan mee te schrijven was de groep, die er mee bezig was, niet meer gemotiveerd.
  2. b) Gert Grooteboer-Samsam- project is gestrand op de ingewikkelde positie van de locatie en de financiering. De locatie is van de Woningstichting en aanpassing van de tuin zou een behoorlijke investering vergen. Inmiddels spelen er ook andere factoren een rol op de locatie, die het onzeker maken of de plek nog geschikt is voor dit initiatief. Er ligt wel een goed uitgewerkt plan dat wellicht een tweede kans krijgt als de omstandigheden voor de toekomst duidelijker zijn. SDM heeft meerder gesprekken gevoerd met de heer Grooteboer om te kijken of het project ondersteund kan worden en of er synergie te halen zou zijn met Biotuinen-West.
  3. c) ondanks de pogingen van de ideeën makelaar bij de wethouders van Meerssen is het hem niet gelukt om een start te maken met het schrijven van een business plan voor dit project. Gezien de grootschaligheid is dat wel een vereiste. SDM heeft verder geen rol gespeeld anders dan het ter kennis nemen van dit initiatief.
  • Project Steenbreek.

Een van de deelnemers van het Duurzaamheidsplatform heeft zich gemeld en aangekondigd een landelijk bestaand project in Meerssen te willen gaan beginnen. Het project Steenbreek.

Het project behelst het vervangen van verharding door groen zowel bij particulieren als bij de gemeente en levert kennis en kunde om zoveel mogelijk bezwaren tegen vergroenen weg te nemen.  Particulieren kiezen vaak voor verharding vanwege onderhoud. Steenbreek wil met argumenten aantonen dat groen ook met dezelfde kosten te onderhouden is. Waarom minder verharding : 1) meer water inzijging in de bodem geeft minder wateroverlast; zeker voor Meerssen van belang  2) betere luchtkwaliteit-groen filtert lucht 3) prettigere leefomgeving; groen geeft beter gevoel. In de afgelopen periode heeft Steenbreek haar tussenrapportage gepresenteerd en de opmerkingen van het platform en SDM meegenomen in haar verdere verloop.

Het project dreigde even vast te lopen door onderbezetting.  SDM heeft via het platform een oproep gedaan om het project te versterken. Er hebben zich enkele mensen gemeld en het project is gereed voor de start. SDM heeft het rapport bestudeerd en met een positief advies ingediend bij de gemeente.

  • Vlindertuin project.

Stefan Cools, kunstenaar-vlinderspecialist, heeft zich gemeld met een zeer interessant project om een mobiele fietskar te bouwen die langs scholen gaat om het hele proces van de vlinder te showen. Een zeer mooi initiatief dat ondersteund is door SDM en hem direct in contact gebracht heeft via het Platform met de wethouder. Oproepen van SDM om financieel deel te nemen in dit project hebben een steentje bij gedragen aan de realisatie van zijn Vlindermobiel. SDM heeft haar netwerk en faciliteiten aangeboden voor het initiatief dat Stefan heeft ontwikkeld  rondom vlindertuinen in Meerssen. Het project staat goed op papier en is met een positief advies ingediend bij de Gemeente.

  • Duurzaamheidkaart Meerssen, resultaat

SDM heeft het initiatief genomen om voor Meerssen de Duurzaamheidskaart op te zetten (http://stichtingduurzaammeerssen.nl/duurzaamheidskaart-meerssen/). De bedoeling is om alle initiatieven op gebied van duurzaamheid (People-Planet-Profit) zicht baar te maken en op die manier Meerssenaren te laten zien dat

  1. a) duurzaamheid meer is dan energie
  2. b) duurzaamheid door veel mensen al wordt ingevuld
  3. c) iedereen een steentje kan bijdragen.

Het initiatief is een aanvulling op het Provinciaal initiatief van de energie helden. Ook daar doet Meerssen actief aan mee en via SDM worden kandidaten voor energie helden aangedragen.

Samenvattend kunnen we stellen dat we een goede start gemaakt hebben met de Stichting. We hebben inmiddels een werkplan voor 2017 gereed en zullen dit samen met dit jaarverslag indienen bij de Gemeente en publiceren via het Platform Duurzaam Meerssen.

Financiële paragraaf voor eerste jaarverslag (2016)

Stichting Duurzaam Meerssen

Begroting

SDM is eind 2015 opgericht. Gestart is met een eerste begroting waarin voorzien was in uitgaven ten bedrage van ruim elfduizend euro, te verdelen in:

  1. Werkbudget Stichting € 1.000
  2. Werkbudget Platform € 1.440
  3. Projecten € 8.750 (Duurzaamheidsdag, duurzaamheidsmeter, duurzaam MKB, themabijeenkomsten en website)

De benodigde inkomsten die daartegenover staan komen vanuit de gemeente. In twee tranches is in 2016 door de gemeente in totaal € 13.000 euro aan SDM overgemaakt.

Realisatie

Terugblikkend op het eerste jaar dat de Stichting operationeel is kan gesteld worden dat de eerste middelen vanuit de gemeente beschikbaar zijn gesteld eind februari 2016. Tot die tijd zijn de gemaakte kosten rechtstreeks bij de gemeente gedeclareerd en ook betaald.

De uitgaven vanaf 26 februari 2016 laten zien dat is besteed (stand van zaken per 31-12-2016):

  • Onkosten Stichting                                                                €  789,91
  • Logo, briefpapier, website, bankkosten e.d.                    € 1.373,61
  • Onkosten platform                                                                € 1.399,35
  • Thema-avonden                                                                     €  556,14
  • Projecten Duurzaam MKB, duurzaamheidsdag
  • En duurzaamheidskaart                                                       € 6.594,39
  • Totaal                                                                                       € 10.713,30

Aan inkomsten is door de gemeente een bedrag van 13.000 euro verstrekt (zie boven). Bovendien is bij de Provincie door de Stichting een aanvraag ingediend voor een projectsubsidie Duurzaam Door. Deze is gehonoreerd voor een bedrag van € 6.154. In de loop van 2017 moeten de hierbij horende  uitgaven bij de Provincie verantwoord worden. Het betreft een aantal activiteiten die opgenomen waren in de eerste begroting van de Stichting. Daarnaast heeft SDM sponsors bereid gevonden de duurzaamheidsdag financieel te ondersteunen. In totaal heeft dit € 540 opgeleverd. Tot slot heeft de RABO-bank een sponsorbijdrage van € 750 toegezegd voor het nieuwe project Duurzaamheidskaart. De totale inkomsten bedroegen derhalve € 20.444.

Voor 2017 verwacht SDM wederom een regulier werkbudget nodig te hebben van ongeveer € 13.000.

Voor grotere projectuitgaven zal middels een advies van SDM bij de gemeente een beroep worden gedaan op het daar aanwezige budget voor dit doel.