Stichting Duurzaam Meerssen (SDM)

Werkplan 2017

Doelstelling

De Stichting Duurzaam Meerssen wil in de gemeente Meerssen  duurzaamheid in de meest brede zin bevorderen. Zij doet dat samen met het Platform Duurzaamheid Meerssen. De rol van de stichting is ten behoeve van een duurzaam Meerssen burgers, bedrijven, instellingen en de lokale overheid met elkaar te verbinden en te zorgen dat door hen ondernomen initiatieven en activiteiten worden ondersteunt en gefaciliteerd.

Kader.

SDM is actief sinds september 2015. De stichting is gestart met zich de initiatieven die in het platform duurzaamheid reeds gestart waren, voor haar verantwoordelijkheid te nemen. Het werkplan 2016 was daarom in zekere mate de voorzetting  van de activiteiten die vanuit het platform werden ondernomen. Daar zijn enkele projecten aan toegevoegd door SDM zelf. Daarnaast hebben is de stichting aan de slag gegaan om een aantal zaken die in de gemeente leefden op te pikken en te stimuleren. Voorbeelden zijn o.a. onze bemoeienis met de tuinen in Meersen West, het initiatief van Samsam om een tuin te starten. In de jaarrapportage zal daar inhoudelijk aandacht aan worden besteed.

Het eerste jaar is duidelijk geworden dat het verstandig is om te focussen. Duurzaamheid is een breed begrip en kan voor velerlei uitleg vatbaar zijn. Dat houdt het gevaar in dat van vrijwel iedere ontwikkeling gezegd kan worden dat deze bijdraagt aan duurzaamheid. Dat zou echter het begrip grenzeloos en daarmee onduidelijk en daardoor onhandzaam maken. De stichting laat zich met het platform in abstracte zin leiden door de 3 P’s. People Planet en Profit. In de praktijk gaat het om concrete thema’s als vervuiling, duurzame energie, gezondheid en armoede en zaken die te maken hebben met maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Sinds de opkomst van de industriële revolutie eind 19e eeuw is er op het westelijk halfrond 100% ingezet op de Profit kant. Dat heeft erg veel zaken voortgebracht waar we nu dagelijks veel plezier van hebben, maar waarvan we ook de schaduwzijde steeds duidelijker zien doordat we worden geconfronteerd met vervuiling, onleefbaarheid en soms regelrechte milieurampen. Vanaf de Tweede Wereldoorlog is ook de People kant steeds duidelijker in beeld gekomen. Iedere dag vindt er strijd plaats om gezondheid en welzijn van de mens te beschermen tegen de gevolgen van de wijze waarop wij produceren en in het spoor daarvan onze samenleving inrichten. De Planet kant is pas relatief kort in beeld onder andere doordat we zien dat de diversiteit van de soorten afneemt, bossen die onze zuurstof produceren verdwijnen en de gemiddelde temperatuur op aarde oploopt. Ondanks de duidelijke waarschuwing van de club van Rome destijds in 1972 met haar signaal “Grenzen aan de groei” ontstaat pas in déze tijd het besef, ondersteund door wetenschappelijk onderzoek, dat dit serieus genomen moet worden. Dat dit niet vanzelf gaat wordt duidelijk nadat we inmiddels 22 Klimaattoppen verder zijn en nu pas grote naties mee gaan doen met het reduceren van CO2 uitstoot. Met dit alles wordt nu ook de Planet kant van duurzaamheid serieus genomen en heeft het “geitenwollensokken” imago achter zich gelaten.

Tegelijkertijd is er ook een hoopvolle ontwikkeling. In het bijzonder in steden, waar de bevolking de directe last ervaart van luchtvervuiling, van lawaai, van aanslagen op de gezondheid, door armoede, door opstoppingen in het verkeer, nemen overheid en burgers steeds meer het initiatief hier iets aan te doen. En boeken daarin, met het voortdurend zetten van vele kleine stappen ook succes. De Stichting Duurzaam Meerssen vindt daarin haar eigen aangrijpingspunten. Ondersteunen en stimuleren van projecten die concrete problemen in Meerssen op het terrein van de drie P’s aanpakken en projecten die deze problemen proberen te voorkomen.

Voor de Stichting Duurzaam Meerssen geldt daarmee dat ze initiatieven en activiteiten als duurzaam kwalificeert als de onderdelen  Planet, People en Profit op een geïntegreerde wijze daarin aanwezig zijn. Ze moeten ook een concrete bijdrage kunnen leveren aan de aanpak, de oplossing en het voorkomen van concrete problemen met betrekking tot duurzaamheid in de gemeente Meerssen. 

Grote lijnen

SDM heeft de behoefte om voor haar werkzaamheden de komende jaren te kijken naar de grote lijnen waarlangs wij onze tijd en energie willen inzetten. SDM heeft niet de ambitie om elk thema dat onder de noemer duurzaamheid valt op te pakken. Er ligt een grote verantwoordelijkheid bij inwoners,  verenigingen, bestuurders en gemeentes om ieder zijn/haar verantwoordelijkheid te nemen. Wij kunnen wel desgevraagd , of niet, een advies of reactie geven. Zelf elk thema, hoe belangrijk soms ook, ter hand nemen is zeker geen optie.

1) Gemeente Meerssen.

  • We zullen gevraagd en ongevraagd adviezen blijven uitbrengen aan de gemeente. Dat kan zijn over specifieke “duurzaamheidzaken” maar ook over elk willekeurig ander thema waarvan wij vinden dat de gemeente ons standpunt moet weten
  • We willen met de gemeente het beleid en uitvoerende werkzaamheden langs de duurzame meetlat leggen.

Dit bestaat uit vier onderdelen:

  • De duurzaamheidmeter,
  • het stimuleren van informatie via sprekers en workshops voor elke Meerssense ambtenaar zodat hij/zij in haar meer urgentie voor duurzaamheid legt in het eigen werk,
  • de gemeentelijke beleidsterreinen samen na lopen en aan de hand van die indeling een aantal vragen stellen over duurzaamheid. Duurzaamheid zit in alle aspecten is niet een apart onderwerp binnen het beleid,
  • deelnemen aan het opstellen van het beleidsplan luchtkwaliteit.

2) Activiteiten

  • de activiteiten die tot nog toe uitgevoerd zijn zullen nader beschouwd worden en indien nodigt in aangepaste vorm worden voortgezet. Daarvoor wordt in het werkplan een aantal activiteiten opgenomen die sowieso doorgang zullen vinden.
  • Nieuwe activiteiten zullen door of het platform of anderen moeten worden aangedragen en uitgevoerd. SDM stimuleert en faciliteert in deze.
  • samenwerking met MOS wordt voortgezet. SDM ondersteunt MOS bij het leggen van contacten met het MKB voor haar project “wisselgeld”.

3) Projecten

  • We zullen de bestaande projecten opnieuw aan een evaluatie onderwerpen en heldere meetbare doelstellingen formuleren.
  • nieuwe projecten zullen groter van omvang zijn en daarmee ook een aanspraak gaan doen op het budget van de Duurzaamheidreserves van de gemeente.
  • er zal ook gezocht worden naar projecten educatie. Vroeg beginnen met goede voorlichting aan lagere scholen is essentieel.

5) Promotie

  • SDM heeft nu een jaar ervaring en heeft voldoende basis gelegd om nu ook met overtuiging en daadkracht meer naar buiten te treden. Naast de website zullen we ook meer aandacht voor dit punt hebben bij onze projecten. We zien 2017 als een belangrijk jaar om SDM goed op de kaart te zetten
  • de Duurzaamheidkaart zal verder ingevuld worden. Doelstelling van te bereiken deelnemers zullen helder worden geformuleerd en actief nagestreefd.

Middelen

Het realiseren van de doelstelling kan onder andere bereikt worden door het in contact met elkaar brengen van personen, bedrijven en andere organisaties, die iets met duurzaamheid willen doen. Dit kan onder andere bevorderd worden met:

  • Een website opzetten en in stand gehouden.
  • Presentatie van de projecten.
  • Functie vervullen als knooppunt voor personen bedrijven en organisaties.
  • Informatie over activiteiten in Meerssen met betrekking tot duurzaamheid.
  • Interactief discussie platform.
  • Maandelijks een bijeenkomst van het Duurzaamheidplatform met uitzondering van de zomermaand en januari. (10 bijeenkomsten)
  • Ontmoeting en uitwisseling tussen deelnemers aan het platform.
  • Broedplaats voor nieuwe ideeën en initiatieven.
  • Organisatie van concrete activiteiten op het gebied van duurzaamheid.
  • Representatie van ideeën en activiteiten in Meerssen.
  • Netwerk vorming van burgers en organisaties die zich bezig houden met duurzaamheid.
  • Per kwartaal een thema-avond
  • Verdieping van de betrokken deelnemers in een specifiek aan duurzaamheid gekoppeld thema.
  • Het uitdragen van initiatieven die daar worden gepresenteerd verder naar personen, bedrijven en andere organisaties in
  • Jaarlijks een duurSAMENmarkt met accent op natuur en milieu (Planet) en een Duurzaamheiddag met de volle breedte van het begrip duurzaamheid
  • Het onder de aandacht brengen van een breed publiek van de diverse thema van duurzaamheid, people, planet en profit,  in de vorm van een event waaraan iedereen kan deelnemen.

 

Concretisering 2017

           Algemeen

  1. Het verder bekend maken van de doelstelling van de Stichting Duurzaam Meerssen en het onderhouden van draagvlak bij het Platform Duurzaamheid Meerssen en de Gemeente Meerssen, en bereiken van meer draagvlak bij personen, bedrijven en instellingen in Meerssen.
  2. Het starten van het verhogen van de urgentie voor Duurzaamheid van de Meerssense ambtenaren aan de hand van de uitslag van de Duurzaamheidmeter 2017. Het aangeven van wegen, om de gemeente te helpen, bij het vinden van goede methode om de ambtenaren meer bewust te maken van duurzaamheid in hun eigen takenpakket. SDM zal positief reageren op een verzoek van de gemeente , voor de inhuur van deze actie, om gebruik te maken van de duurzaamheidreserves. Naast een goede inleidende spreker, die de toon zet voor iedereen, kan er per afdeling workshops georganiseerd worden die voor elk individu helpend moet zijn wat hij of zij kan bijdragen aan duurzaamheid in zijn of haar functie.
  1. Invulling van de website. Onderhoud website.

          Activiteiten

  1. Minimaal 10 bijeenkomsten Duurzaamheidplatform. themabijeenkomsten.
  2. Duurzaamheiddag in samenwerking met MOS waarbij People en Planet centraal staan (MOS :Meerssen en Ontwikkelingssamenwerking) en andere maatschappelijke organisaties in Meerssen. MOS werkt met een aantal acties toe naar de duurzaamheidstag in oktober. Daarbij wordt samenwerking met bedrijven en retailers gezocht.
  3. Duurzaamheiddag op rond 10 oktober 2017 op de dag (inter)nationale dag van de duurzaamheid.
  4. Twee bijeenkomsten voor de denktank rondom een thema. Inspiratie opdoen en elkaar naar een hoger niveau brengen.
  5. Thema bijeenkomsten 4x

          Projecten

  1. Duurzaamheid MKB gemeente Meerssen, uitbreiden van de ingezette activiteit in Van energie scan naar PPP. Er wordt in februari 2017 een avond georganiseerd ter voorbereiding op de activiteiten in 2017.
  2. Duurzaamheidkaart in stand houden en vullen
  3. Monitoren van de resultaten van DubbelDuurzaam

          Startende projecten

  • Project Steenbreek: vergroening van leefomgeving. Project loopt in diverse gemeente. Er wordt onderzocht of dit een project voor Meerssen kan worden. Initiatief: leden van Platform Duurzaam Meerssen. Steenbreek zal in haar project ook scholing meenemen in de vorm van lespakketten voor scholen in Meerssen en omstreken. (apart aanvragen Duurzaamheidreserves)
  • Project Vlindertuin Meerssen. Aanleg van een vlindertuin met hoog educatief gehalte. Een eerste stap naar een groter project waar binnen Zuid-Limburg meerdere tuinen worden aangelegd om zo de vlinderstand te bevorderen maar ook de mens dichter bij de natuur te brengen. Attractief project. (apart aanvragen Duurzaamheidreserves)
  • Het opzetten van een ruilbeurs (plan Nettersheim) voor de lokale bevolking.
  • Project Synergie zoeken ondersteunen van maatschappelijke organisaties. Waar kunnen we organisaties zoals Ruggesteun, Vluchtelingenwerk, de Ketel etc. mee helpen om hun taak nog beter te kunnen uitvoeren.
  • Project samen met Woningstichting en anderen (particulieren) aansluiten aan het plan DubbelDuurzaam. Uitbreiden met energieboxen waarin meetapparatuur zit die bewonder inzicht geeft waar de energie naar toe gaat en wat de kosten zijn. Dit onder begeleiding van een energie coach van of DubbelDuurzaam of van de Woningstichting .
  • De Basiliek: Het energie zuiniger maken van de Basiliek. Energiescan en vervolg.
  • Educatie scholen project rondom het thema voedselproductie en plasticafval. Start project met behoefte peiling bij scholen.
  • Het bevorderen van het plaatsen van zonnepanelen op de gemeente gebouwen of particulieren waarvan al gebleken is dat het mogelijk is. Gebruikers gaan nog niet over tot plaatsing. SDM zou hierin een “duw” rol kunnen nemen. Wegnemen van bezwaren en faciliteren van gesprekken met de markt.
  • Zoeken naar financieringsvormen voor duurzame investeringen door particulieren en verenigingen in samenwerking met Rabobank.